Het GRUP kadert in het strategisch planningsproces voor de haven van Brugge-Zeebrugge. Het vervangt de bestemmingen van het gewestplan Brugge-Oostkust in een afgebakend gebied van ongeveer 3.500 hectares. Het GRUP is gebaseerd op de aktename door de Vlaamse Regering op 22 september 2006 van het strategisch plan voor de haven.

Via het strategisch planningsproces werd een maatschappelijk draagvlak gezocht waarin vele verzuchtingen in verband met de havenontwikkeling werden verenigd. Het plan is gestoeld op uitvoerig onderzoek, waaronder lijvige milieueffectrapportages die de Vlaamse regering inzicht verschaften in de effecten op mens en milieu. De principiële vaststelling door de regering volgt op een openbaar onderzoek en advies van de Vlaamse commissie voor de ruimtelijke ordening.

Belangrijke opties

Volgende belangrijke opties zijn opgenomen in het GRUP:

• de verdere ontwikkeling van de kusthaven met meerdere ruimtelijke kamers en een zuinig ruimtegebruik (met ondermeer de mogelijkheden voor een strategisch haveninfrastructuurproject dat oudere havendelen in reconversie kan brengen);
• de multimodale hinterlandverbinding (met ondermeer nieuwe mogelijkheden voor spoorvervoer en de autosnelweg AX, waarvan de gereserveerde ruimte werd ingeperkt op basis van het openbaar onderzoek en het milieu-effectenrapport);
• de duidelijke begrenzing van de haven met buffering naar omliggende dorpskernen;
• een leefbare en milieuvriendelijke haven, met oog voor de leefbaarheid van dorpen en de contactzone met de stad Brugge;
• de inbedding van de haven in de natuurlijke en landschappelijke structuur van de regio met aandacht voor een groene dooradering van het havengebied met ecologische infrastructuur.

De inhoud van dit GRUP gaat bijgevolg niet alleen over het zeehavengebied, het bevat ook bestemmingen inzake de leefbaarheid van de dorpskernen en natuurinrichting.

Bouwgeschiedenis van een kerk

De aandacht voor bijzondere monumenten loopt als een rode draad doorheen deze legislatuur. En het is vanuit deze filosofie dat Dirk eind 2008 besliste om de schijnwerpers te richten op kerkorgels. Orgels zijn geen monumenten in de klassieke zin van het woord, maar de gebouwen waarin ze zich bevinden zijn dat meestal wel, en een kerk zou toch een beetje minder kerk zijn als het orgel ontbrak. Ooit was de inwijding ervan een orgelpunt in de bouwgeschiedenis van een kerk. Het ontbreekt de Vlaamse kerken dan ook niet aan monumentale instrumenten.

Er is altijd wel een kerkdak of een stabiliteitsdossier dat een dringende behandeling behoeft. Dat mag echter geen excuus zijn om gemeenten en kerkfabrieken, die vaak jarenlang keihard werken om hun kerken te vrijwaren voor het nageslacht, de kroon op hun werk te ontzeggen.

Daarom heeft minister Dirk vorig jaar besloten om een extra inspanning te leveren, en de premie toe te kennen voor alle orgelrestauratiedossiers die op dat moment in de wachtlijsten stonden, 14 in totaal. Eind vorig jaar werden al premies toegekend voor de vijf oudste dossiers, en dit jaar volgen de negen andere.

Minister Van Mechelen maakte van zijn werkbezoek gebruik om ook de andere restauratiepremies voor het arrondissement Antwerpen bekend te maken.

Vaak een ‘orgelpunt’

Meer nog dan voor de kerken waarin ze zich bevinden, is het een hele uitdaging om orgels nog een plaats te geven in ons moderne leven. Los van hun link met de liturgie, zijn orgels nu eenmaal instrumenten, die bovendien niet kunnen worden verplaatst, moeilijk te bespelen zijn en intensief onderhoud vergen. Zoals elk monument torsen ze hun leeftijd mee, een gebruiksgeschiedenis, en vaak ook een historiek van restauraties en verbouwingen, in functie van de noden van de tijd. Voor veel kerkfabrieken is het in gebruik houden van historische orgels dan ook een zware last, en wordt gekozen voor modernere, meer gebruiks- en onderhoudsvriendelijke instrumenten.

Gelukkig was de Vlaamse monumentenzorg waakzaam, er werd een orgelinventaris op poten gezet, en een beschermingscampagne opgestart. Vandaag telt Vlaanderen maar liefst 1.123 beschermde orgels (waarvan 186 in de provincie Antwerpen). Het gros daarvan is beschermd als onderdeel van het gebouw waarin ze zich bevinden, maar ongeveer een kwart is individueel beschermd als monument!

Een voordeel van de bescherming als monument, is dat ook orgels kunnen worden gerestaureerd, en dat daarvoor een restauratiepremie kan worden bekomen. Voor orgels in gebouwen, bestemd voor de eredienst, draagt het Vlaams gewest bij in maar liefst 60% van de restauratieve kosten, de betrokken provincies en gemeenten doen de rest. Resultaat is dat steeds meer kerkfabrieken het initiatief nemen om hun historische orgel te laten restaureren. Naar analogie bij de inwijding is de orgelrestauratie vaak het orgelpunt van een volledige restauratiecampagne, niet onverstandig overigens, want een orgel is een zeer gevoelig instrument.

Carolus-Borromeuskerk

Met een premie van ruim 610.000 euro is het orgelrestauratiedossier voor de Carolus-Borromeuskerk het grootste uit de reeks orgeldossiers die in 2008 en 2009 een premie krijgen toegewezen. Naast het orgelrestauratiedossier van deze kerk, zullen dit jaar ook de orgelrestauratiedossiers van de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Affligem, de Sint-Annakerk in Stene, de Sint-Martinuskerk in Gijzegem, de Sint-Martinuskerk in Melle, het Hooghuys van de Sint-Jacobskerk in Brugge, de Sint-Niklaaskerk van Huldenberg, de Onze-Lieve-Vrouwerkerk van Sint-Niklaas en de Sint-Lambertuskerk in Beverlo aan bod kunnen komen.

Aanleiding van het plan

Aanleiding tot de opmaak van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan is de aanleg van een nieuwe brug na de verbreding van het Zeekanaal Brussel-Schelde in Willebroek. De verbreding is noodzakelijk opdat het kanaal scheepvaart tot 10.000 ton zou kunnen dragen. Door de aanleg van de nieuwe brug, grijpt men de kans om in één keer de hele ontsluiting daar aan te pakken. De ontsluiting van de A12 richting Boom aan de zijde Willebroek, met relaties naar het zuidelijk gelegen industriegebied, het centrum van Willebroek en Ruisbroek (Puurs) dient volledig aangepast te worden. Daarom werd een volledig nieuwe ontsluiting van het gebied ontworpen.

Voorziene ingrepen

Concreet omvat het plangebied van het RUP:

• 2 rotondes met vernieuwde aansluitingen op de A12 aan beide kanten van de A12 ter hoogte van de Appeldonkstraat, om de relatie met de A12 te verzekeren, en
• de vernieuwde verbinding A12 Boomsesteenweg – N177.

Door het goedkeuren van het uitvoeringsplan wordt een volgende stap gezet in het omvormen van de A12 tot een autostrade, in uitvoering van het RSV (Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen). Daarnaast wordt ook werk gemaakt van een betere ontsluiting van het bedrijventerrein Willebroek Noord. Een bedrijventerrein dat in volle ontwikkeling is na goedkeuring van het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan in oktober 2008.

“Naast de harde weginfrastructuur wordt ook ruimte voorzien om veilige fietspaden en verbindingen tussen fietspaden te verzekeren. Dit is belangrijk, zowel in functie van het bedrijventerrein als vanuit recreatief oogpunt. Er is namelijk heel wat recreatief fietsverkeer langs het water daar”, aldus Dirk.

Vlaanderen is hiervoor verdeeld in 13 regio’s, waarvan nu de regio Waasland aan de beurt is geweest. Het overleg in het hele proces werd voor deze regio reeds opgestart in maart 2007, waarbij de provincies, de gemeenten en de belangrijkste belangengroepen (landbouworganisaties, natuur- en bosverenigingen) betrokken zijn geweest.

Grondige analyse van de streek

Het planningsproces van dit buitengebied gebeurt op basis van een grondige analyse van de gehele streek dat leidde tot de gewenste ruimtelijke structuur voor landbouw, natuur en bos in deze regio. Het overleg resulteerde uiteindelijk in een kaart waarin gebieden aangeduid zijn waar het huidige gewestplan herbevestigd wordt.

Dit betekent dat de huidige bestemmingen, vooral landbouwgebied, gehandhaafd blijven. Hiermee wordt 28.993 ha landbouwgebied in het Waasland vastgelegd.

Het overige deel van het buitengebied wordt in zogenaamde actiegebieden ondergebracht, waarvoor ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP’s) worden opgesteld en waarbij in detail op perceelsniveau landbouw, natuur en bos opnieuw aangeduid worden. Hierbij wordt de huidige landbouwactiviteit nauwkeurig in kaart gebracht om maximaal te vermijden dat de landbouweconomische uitbating van de bestaande landbouwzetels in het gedrang komt.

Evenwicht tussen landbouw en natuur

In een aantal gebieden wordt ook bosuitbreiding voorzien, op de zogenaamde dekzandruggen, die zo typisch zijn voor het Waasland. In de gehele regio wordt 750 ha extra bosgebied voorzien in de ruimtelijke uitvoeringsplannen.

Ook krijgen de kreken en poldergrachten in het landbouwgebied tegen de Nederlandse grens bijzondere aandacht om als dusdanig behouden te worden en de natuurwaarden te versterken. Hierdoor stijgt eveneens de recreatieve waarde van het gebied.

Voor de gehele vallei van de Moervaart, het kanaal van Stekene en Durme heeft de Vlaamse Regering beslist een landinrichtingsplan te laten opstellen om dit gebied in zijn geheel aan te pakken. Hierin worden natuurwaarden versterkt, natuurlijke waterberging gerealiseerd om overstromingen te controleren en eveneens belangrijke landbouwgebieden hernomen.

“Op die manier werd een evenwicht gezocht en gevonden tussen landbouw en natuur voor het Waasland”, aldus minister Dirk Van Mechelen.

Het plan omvat delen van de gemeenten Oostende, Bredene, Middelkerke en Oudenburg en geeft aan waar in het stedelijk gebied volgens de Vlaamse Regering de beste locaties liggen voor bijkomende woningen, bedrijven en groen. Het wil voor deze locaties de nodige bestemmingswijzigingen doorvoeren.

WONEN

Wonen in het stedelijk gebied Oostende

Het ruimtelijk uitvoeringsplan biedt 81 ha aan ruimte voor meer dan 2000 nieuwe woningen. Hiervoor wordt op een aantal plaatsen de huidige bestemming omgezet in woongebied. De sites die hiervoor in beeld komen zijn Oosteroever, de stationsomgeving, Sas Slijkens, Stuiverstraat – Gistelsesteenweg, kazerne Bootsmans Jonson en een site aansluitend aan het bestaande woongebied van Middelkerke, goed voor ca. 125 woningen.

Nieuwe mogelijkheden voor bestaande woningen op het luchthaventerrein van Oostende
Langsheen de Zakstraat, de Schoolstraat en de Luchthavenstraat zijn verschillende woningen gelegen op het luchthaventerrein van de regionale luchthaven van Oostende.

Door het zonevreemde karakter werden er ruime tijd geen stedenbouwkundige vergunningen afgeleverd voor deze woningen en konden geen renovaties worden uitgevoerd. Het ruimtelijk uitvoeringsplan geeft aan de eigenaars van deze woningen de mogelijkheden om uit te breiden en te verbouwen. Bovendien wordt het mogelijk om de braakliggende percelen aan het einde van de Schoolstraat in te richten als park of speelplein.

Herontwikkeling van de stationsbuurt van Oostende

De ruime omgeving van het station wordt herbestemd om de opgestarte herinrichting van de stationsomgeving te ondersteunen. Het gaat hier om een ontwikkeling van wonen, tweede verblijven en eventueel andere stedelijke activiteiten die perfect verzoenbaar zijn met de uitbouw van een gecombineerde ferry, cruiseterminal, treinstation en knooppunt bus- en tramlijnen. Ten zuiden van het station is nog plaats voor kantoren, dienstverlening, woongelegenheden en socio-culturele functies.

NATUUR

Stedelijke project Oosteroever

Oosteroever ligt vlakbij zee, strand, duinen en haven. Hierdoor heeft het heel wat troeven om uit te groeien tot een volwaardig stadsdeel met stedelijke en toeristische activiteiten. In aanvulling op de herbestemmingen uit dit RUP heeft de stad Oostende een studie opgemaakt die de mogelijke inrichting en ordening van het gebied meer in detail onderzoekt. Het ruimtelijk uitvoeringsplan creëert ook de mogelijkheid om het ‘glacis’ rond het Fort Napoleon te herstellen.

Windturbines Thorton-bank

De bouw van een off-shore windmolenpark voor de Belgische kust is in Oostende duidelijk zichtbaar. De zone tussen Buskruitstraat en Vuurtorenweg werd door de initiatiefnemer, energieproducent C-Power ingericht als bouwwerf. Hier gebeurt de prefabricage van de betonnen funderingen en de assemblage van de windturbines. Het ruimtelijk uitvoeringsplan maakt een uitbating op lange termijn mogelijk voor deze werken.

Stedelijk groen

Het ruimtelijk uitvoeringplan heeft uiteraard ook aandacht voor stedelijk groen. Zo wordt het woonuitbreidingsgebied ten noorden van de luchthaven bestemd naar parkgebied (park Steense Dijk). De open ruimte tussen Raversijde en Mariakerke is een van de weinige plekken aan de Belgische kust waar de overgang van zee naar strand, duinen en polders nog intact is. Hier krijgt natuurontwikkeling alle kansen.

WERKEN

Werken in het stedelijk gebied Oostende

De 148 ha bijkomende ruimte voor economie en werkgelegenheid is een cruciaal aspect van het ruimtelijk uitvoeringsplan. De belangrijkste bedrijventerreinen die worden uitgebreid zijn Zandvoordestraat, Plassendale 2, de zone voor kleinhandel en kmo langsheen de Torhoutsesteenweg. Op Plassendale 3 worden bijkomend mogelijkheden voorzien voor de vestiging van kantoren en bedrijven in de tertiaire sector. Tussen Oostende en Middelkerke wordt een nieuw bedrijventerrein voorzien van 20 ha groot.

Mogelijkheden creëren voor glastuinbouw

Het ruimtelijk uitvoeringsplan creëert mogelijkheden voor glastuinbouw op het grondgebied van Oudenburg tussen de A10 en de spoorlijn. De locatie werd uitgekozen omwille van de nabijheid van de electriciteitsproducent Electrawinds en het chemiebedrijf Proviron gesitueerd op Plassendale 2. Bij beide bedrijven is er sprake van een belangrijk overschot aan restwarmte. Volgens de vergunning van Electrawinds dient het bedrijf afzetmogelijkheden te zoeken voor haar restwarmte. Deze restwarmte kan gebruikt worden bij het verwarmen van het serrecomplex.

WAAROM STEDELIJKE GEBIEDEN AFBAKENEN?

In uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen bakent de Vlaamse Regering 13 stedelijke gebieden af. Dit gebeurt door de opmaak van ruimtelijk uitvoeringsplannen die aangeven op welke locaties het stedelijk gebied zich de komende jaren kan ontwikkelen. Centraal staat hierbij een doordacht en evenwichtig aanbodbeleid dat niet enkel rekening houdt met kwantiteit maar ook met ruimtelijke kwaliteit.

De vraag is dus niet alleen: hoeveel bijkomende woningen, bedrijventerreinen en groengebieden hebben we nodig, maar ook: welke zijn hier de meest geschikte locaties voor en hoe kunnen we die locaties duurzaam invullen? Het Departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed van de Vlaamse overheid is belast met de opmaak van deze plannen.

“De ontwikkeling van de verschillende deelgebieden kunnen vele woningen en jobs creëren. Dat is niet enkel goed nieuws voor de werkgelegenheid en de leefbaarheid van de ‘Koningin der Badsteden’, maar het komt de hele regio rond Oostende ten goede”, stelt Dirk.

Waardevol voor watervogels en specifieke vegetaties

Dit gebied behoort tot de buitengebiedregio Kust-Polders-Westhoek. Het RUP is een uitwerking van de beslissing van de Vlaamse regering van maart 2006, waarbij de agrarische en natuurlijke structuur van deze regio werd vastgelegd.

De Blankaart maakt deel uit van de IJzer- en Handzamevallei en bestaat uit een vijver omringd door geïnundeerde graslanden met veel microreliëf, met sloten en broeken. Dit gebied is waardevol voor watervogels en specifieke vegetaties.

De omliggende landbouw is in dergelijke natte omstandigheden enkel geschikt voor extensief hooi- en weiland. Enkel de hoger gelegen zones kunnen intensiever gebruikt worden.

Huzarenstuk

In 2001 werd reeds een raamakkoord ondertekend tussen alle betrokken partijen om de problemen aan te pakken. De oplossing zou bestaan uit talrijke maatregelen, namelijk de aanleg van een dijk met binnendijks peilbeheer afgestemd op de landbouw, verhoging van buitendijks waterpeil afgestemd op natuur, verwerving van het Vlaams Gewest van 415 ha laaggelegen gronden (natuur), vermijden en vergoeden van schade aan aangrenzende percelen en technische ingrepen ten behoeve van integraal waterbeheer.

“Dit gewestelijk RUP heeft al deze afspraken ruimtelijk vertaald en vastgelegd. Het was een huzarenstuk”, aldus Dirk. “Hiermee wordt extra 630 ha natuurgebied afgebakend, waardoor een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan de doelstelling om bijkomend natuurgebied in Vlaanderen te realiseren.”

“Het decreet Ruimtelijke Ordening komt tegemoet aan een behoefte die al lang bestaat in Vlaanderen, namelijk de mogelijkheid voor een burger om zich na een beperkte overtreding op ruimtelijke ordening opnieuw in orde te stellen met de regelgeving. De minnelijke schikking is hier een degelijk instrument voor”, zegt Dirk.

Ruimtelijke ordening herstellen

Voor heel wat beperkte overtredingen in ons land zijn minnelijke schikkingen mogelijk. Denk maar aan een hele reeks verkeersovertredingen. Tot op heden was dit voor inbreuken tegen de ruimtelijke ordening nauwelijks mogelijk. Dankzij het nieuwe decreet ruimtelijke ordening en het bijhorend uitvoeringsbesluit worden de mogelijkheden flink uitgebreid.

Zo kan de overtreder aan de stedenbouwkundige inspecteur vragen om hem in staat te stellen, op basis van vrijwilligheid, de ruimtelijke ordening te herstellen. Dit kan enerzijds door een herstel in de oorspronkelijke staat of door een regularisatievergunning. Het kan anderzijds – en dit is nieuw – door bouw- of aanpassingswerken. De minnelijke schikking kan ook de betaling van een geldsom inhouden.

Reikwijdte van de minnelijke schikking

Het decreet verruimt ook het toepassingsgebied en de reikwijdte van de minnelijke schikking. De minnelijke schikking is in de meeste gevallen mogelijk, behalve wanneer de houding van de overtreder onverzoenbaar is met een regeling in der minne. De regelgeving voorziet dat een schikking bijvoorbeeld niet mogelijk is bij zeer ernstige overtredingen, zoals het verrichten van handelingen in strijd met een stakingsbevel of in strijd met stedenbouwkundige voorschriften. Een minnelijke schikking is evenmin mogelijk in het geval van recidive of indien meer dan 3 misdrijven vastgesteld worden.

Een minnelijke schikking wordt toegestaan door de stedenbouwkundige inspecteur, ook als het misdrijf het voorwerp zou kunnen uitmaken van een lokale herstelvordering. Met andere woorden: het wordt een instrument waarbij de stedenbouwkundige inspecteur de overtreder in staat kan stellen om de goede ruimtelijke ordening snel en op vrijwillige basis te herstellen.
De voorwaarde dat slechts tot minnelijke schikking kan worden overgegaan na een akkoord van de procureur des Konings, blijft ook in het nieuwe recht behouden.

Hoge Raad bemiddelt

Het is de Hoge Raad voor handhavingsbeleid die op gemotiveerd verzoek van de overtreder bemiddelt tussen stedenbouwkundige inspectie en overtreder indien het overleg tussen beiden afgesprongen is of principieel geweigerd. Uiteraard kan geen bemiddelingspoging worden ondernomen als de stedenbouwkundige inspecteur een minnelijke schikking weigert op grond van een niet-akkoord van het Openbaar Ministerie. In dat geval wordt de gewone weg gevolgd namelijk die langs het gerecht.

“Een minnelijke schikking is maar mogelijk voor zover zij niet leidt tot een toestand die strijdig is met andere wetten en decreten”, verduidelijkt Dirk. “Bouw- of aanpassingswerken die het onderdeel uitmaken van een minnelijke schikking, beogen een herstel van de legaliteit. Of anders toch minstens de modulering van de illegale situatie naar een met de goede ruimtelijke ordening verenigbare toestand.”

Dit besluit treedt samen met het decreet in werking op 1 september 2009.

Op dit ogenblik kan een vergunningsdossier in de ruimtelijke ordening drie keer zowel inhoudelijk als wettelijk worden beoordeeld. Dat is bij de aanvraag bij de gemeente, in beroep bij de provincie en desgevallend wordt er een bijkomende beroep ingesteld bij de minister. Deze laatste beslissing kan dan nog aangevochten worden bij de Raad van State. Dit vergt nodeloos veel tijd en energie. In de toekomst wordt de provincie de laatste instantie waar een beroep behalve wettelijk ook inhoudelijk kan worden bekeken. De nieuwe Raad voor Vergunningsbetwistingen zal de hoogste instantie zijn waar een beroep – uitsluitend - wettelijk kan getoetst worden.

Administratief rechtscollege

De Raad voor vergunningsbetwistingen spreekt zich als een administratief rechtscollege uit over beroepen die worden ingesteld tegen bepaalde vergunningsbeslissingen genomen in laatste administratieve aanleg m.b.t. het afleveren of weigeren van een stedenbouwkundige of verkavelingsvergunning. De Raad spreekt zich ook uit over bestuurlijke beslissingen over de validering of de weigering tot validering van een as built-attest. De Raad kan ten slotte beslissingen vernietigen indien ze onregelmatig zijn of een bestuur bevelen een nieuwe beslissing te nemen.

In de Raad zetelen 5 raadsleden, 2 griffiers en 5 adviseurs. De raadsleden worden aangeduid door de Vlaamse Regering op grond van een screening en een voordracht door de Hoge Raad voor het Herstelbeleid. De raadsleden worden benoemd voor het leven. Vervolgens duidt de Raad zelf de griffiers, adviseurs en de administratieve personeelsleden aan.

Er zijn heel wat betrokkenen die bij deze Raad een beroep kunnen indienen - op voorwaarde dat ze eerst beroep hebben ingediend bij de deputatie van hun provincie - namelijk de aanvrager zelf, de vergunningverlenende bestuursorganen, de Gewestelijk Stedenbouwkundig Ambtenaar, adviesinstanties, de zogenaamde gehinderden en tenslotte belangenverenigingen. Tegen de uitspraak van de Raad is een vorm van Cassatieberoep mogelijk bij de Raad van State.

Van enkele jaren naar enkele weken

“Nu kan het meerdere jaren duren alvorens een burger definitief rechtszekerheid krijgt na een uitspraak van de Raad van State. Met deze nieuwe raad is het de bedoeling de volledige procedure danig te stroomlijnen, waarbij de nieuwe raad na enkele weken een uitspraak doet en de burger na enkele maanden definitieve rechtszekerheid krijgt”, duidt Dirk het belang van dit administratief rechtscollege.

Het nieuwe rechtscollege treedt samen met het nieuwe decreet in werking op 1 september 2009.

Op 18 maart jl. werden de decreten ruimtelijke ordening en grond- en pandenbeleid door het Vlaams parlement goedgekeurd. Vandaag worden ze bekrachtigd door de Vlaamse regering, zodat het enkel nog een kwestie van verschijnen in het staatsblad is. Daarmee staat vast dat ze op 1 september 2009 in werking kunnen treden.

Met het decreet ruimtelijke ordening werden heel wat concrete vragen van de bevolking opgelost. Het garandeert meer rechtszekerheid, snellere administratieve procedures en een doeltreffende ruimtelijke ordening. Het decreet grond- en pandenbeleid wil ervoor zorgen dat er zoveel mogelijk mensen onderdak hebben in zowel een kwalitatieve als betaalbare woning. Het decreet wil zowel het aanbod aan sociale woningen vergroten als tienduizenden betaalbare kavels en koopwoningen extra voorzien. Tegelijk wordt de leefbaarheid van de steden verhoogd door verkrotting en leegstand aan te pakken. Beide decreten zijn dus uitermate belangrijk en verdienen een feilloze inwerkingtreding.

“De decreten zijn per definitie algemeen en moeten concretere invulling krijgen via uitvoeringsbesluiten”, zegt Dirk. ”Daarom werken we intensief en nauwgezet verder aan deze besluiten die de uitvoering en interpretatie van de decreten glashelder moeten maken voor iedereen die er mee werkt. Ik wil ze maximaal klaar hebben voor 1 september, de datum waarop de nieuwe regelgeving in werking treedt.”

Vlaamse Codex Ruimtelijke ordening

Een eerste noodzakelijk instrument dat de minister van ruimtelijke ordening wil aanreiken, is een Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. In de loop van de jaren zijn er niet minder dan 20 aanpassingen geweest aan het decreet ruimtelijke ordening. Dirk wil dan ook een vlot hanteerbare regelgeving brengen en zal de teksten nu coördineren.

Hoofddoel hierbij is kort aan te sluiten bij de bestaande teksten, maar dan met een vlotte leesbaarheid, een logische nummering en een makkelijke herkenbaarheid van alle artikelen. Zo zullen bijvoorbeeld alle artikelen die beginnen met een 4 handelen over het vergunningenbeleid. Ook de definities, de ruimtelijke planning en het handhavingsbeleid krijgen vaste rubrieken.

In deze codex worden ook twee concordantietabellen opgenomen. Professionals die de huidige wetgeving op hun duimpje kennen en voortdurend werken met de artikelen, zullen bijzonder geholpen zijn met beide tabellen waarbij in de eerste een verwijzing gemaakt wordt van de oude nummering naar de nieuwe, en in de tweede tabel omgekeerd.

Andere uitvoeringsbesluiten die vandaag al op de agenda staan, behandelen onder meer de oprichting van de Raad voor Vergunningsbetwistingen, de minnelijke schikkingen, de elektronische beveiliging van bepaalde aanvragen en zo meer. “Ik streef met deze 39 uitvoeringsbesluiten maximaal na dat beide decreten op 1 september probleemloos ingang vinden”, besluit Dirk.

De regelgeving is goed voor mensen met een beperking, niet alleen voor rolstoelgebruikers, maar ook voor ouderen, papa’s of mama’s met een kinderwagen, slechtzienden, iemand wiens arm in het gips zit, grotere personen, enz.

Checklist voor architecten

Er bestaat al sinds 1975 wetgeving over het toegankelijk maken van gebouwen, maar vaak bleef dit in de realiteit dode letter. Doordat we de regels nu verplichtend opnemen in de voorwaarden van de bouwvergunning, hebben we een praktisch instrument om ze effectief in de praktijk om te zetten.

De nieuwe verordening geldt enkel bij nieuwbouw, verbouwingen of uitbreidingen van gebouwen die publiek toegankelijk zijn. Een bouwheer van een gebouw dat opengesteld wordt voor het publiek (denken we aan winkels, banken, overheidsgebouwen), moet ervoor zorgen dat iedereen het gebouw kan betreden. Zo moeten de deuren breed genoeg zijn en in de juiste richting opengaan, gangpaden recht, breed en hoog genoeg zijn.

Bovendien zullen de gemeenten een checklist met de nieuwe regels hebben voor architecten, zodat zij op een eenvoudige wijze kunnen vaststellen of het gebouw aan de voorwaarden voldoet.

Naargelang de oppervlakte

Er wordt een onderscheid gemaakt naargelang de oppervlakte van de toegankelijke ruimtes. Gebouwen met een publiek toegankelijke ruimte die kleiner is dan 150m2, denken we daarbij aan kleine bakkerijen, slagers, cafés,… hoeven enkel hun toegangsdeur toegankelijk te maken, zodat deze bijvoorbeeld breed genoeg is en niet enkel via trapjes te bereiken is.

Wanneer gebouwen die bestaan uit verschillende verdiepingen, groter zijn dan 150m2, maar kleiner dan 400 m2, is het alleen verplicht om het gelijkvloers toegankelijk te maken, wanneer die dezelfde functies biedt als de volgende verdiepingen. Gebouwen groter dan 400m2 moeten volledig toegankelijk zijn. Tot slot moet er voor gebouwen groter dan 7.500 m2 advies ingewonnen worden bij een erkend adviesbureau toegankelijkheid, zodat deze constructieve en kostenbesparende tips geven voor de bouwwerken.

Vanaf 1 januari 2010

Dirk Van Mechelen: “Met dit voorstel komen we tegemoet aan hedendaagse noden van verschillende bevolkingsgroepen, zonder de kosten voor bouwheren nodeloos de hoogte in te jagen. De bedoeling is vooral bij een nieuwbouw of verbouwing van een publiek toegankelijke ruimte er rekening mee te houden dat iedereen zich welkom voelt.”

Deze stedenbouwkundige verordening geldt voor alle nieuwe stedenbouwkundige aanvragen vanaf 1 januari 2010.

Voorbeelden van nieuwe richtlijnen

• De nieuwe verordening geldt enkel wanneer een stedenbouwkundige vergunning vereist is. Dus wanneer we spreken over pashokjes of kleedruimtes, gaat dit alleen over de gemetste hokjes, zoals die in een sporthal of een zwembad en uiteraard niet over de pashokjes in een kledingzaak die uit een gordijn of een valse wand bestaan en waarvoor geen stedenbouwkundige vergunning vereist is.
• Wanneer gebouwen die bestaan uit verschillende verdiepingen, groter zijn dan 150m2, maar kleiner dan 400 m2, is het alleen verplicht om het gelijkvloers toegankelijk te maken, wanneer die dezelfde functies biedt als de volgende verdiepingen. Een lift mag dus, maar moet niet. Restaurants en cafés die op het gelijkvloers zitruimte en sanitair voorzien, hoeven enkel die verdieping toegankelijk te maken, ongeacht of ze al dan niet groter zijn dan 400m2.
• Voor grotere appartementsblokken, vanaf meer dan twee niveaus en minstens zes wooneenheden, moeten de gemeenschappelijke delen (de hal, de lift, de garage,…) én de toegangsdeur tot elke woongelegenheid aan deze verordening voldoen.
• Wanneer een hotel of andere verblijfsaccomodatie meer dan 10 kamers telt, moet minstens één kamer toegankelijk zijn.
• Uiteraard wordt er ook gevraagd dat het toegangspad naar het gebouw voldoet aan de verordening. Het zou weinig zin hebben om een toegankelijk gebouw te hebben, als je er niet kunt geraken.